600 - Hasło przedmiotowe - nazwa osobowa (P)

Wskaźniki:

pierwszy - rodzaj pierwszego elementu nazwy

0 - imię

1 - nazwisko

3 - nazwa rodu/rodziny

drugi - pochodzenie hasła

0 - Hasło przedmiotowe Library of Congress (LCSH)

1 - Hasło przedmiotowe LC dla literatury dziecięcej (ACSH)

2 - Hasło przedmiotowe z Medical Subject Headings (MeSH)

3 - Hasło przedmiotowe Narodowej Biblioteki Rolniczej (NAL)

4 - Źródło hasła nie wymienione na liście kodów USMARC

5 - Hasło przedmiotowe Biblioteki Narodowej Kanady (w jęz. ang.)

6 - Hasło przedmiotowe Biblioteki Narodowej Kanady (w jęz. fr.)

7 - Źródło hasła określone w podpolu $2

Ten wskaźnik proponuje się stosować np. dla haseł z języka haseł przedmiotowych Biblioteki Narodowej (JHP BN) lub dla haseł lokalnych.

# - Źródło hasła nie zdefiniowane

Ten wskaźnik należy stosować dla haseł przedmiotowych z języka KABA.

Podpola:

$a - nazwa osobowa (NP)

$b - numeracja (NP)

$c - dopowiedzenie inne niż daty biograficzne (P)

$d - daty biograficzne (NP)

$t - tytuł (NP)

$n - numer części (P)

$p - tytuł części (P)

$l - język tekstu (NP)

$k - określenie formy/wolna fraza (P)

$s - wersja (NP)

$j - określnik formy (P)

$x - określnik rzeczowy (P)

$y - określnik chronologiczny (P)

$z - określnik geograficzny (P)

$2 - źródło hasła (NP)

ZAWARTOŚĆ POLA

Pole 600 zawiera nazwę osoby, rodu lub nazwę autora i tytuł dzieła, które stanowią przedmiot katalogowanej książki.

Nazwy te przejmuje się w formie, w jakiej występują w kartotece haseł wzorcowych (CKHW, MeSH lub JHP BN).

ZASADY WYPEŁNIANIA POLA

WSKAŹNIKI

Wskaźnik pierwszy - rodzaj pierwszego elementu nazwy

0 - imię

Wartość '0' oznacza, że hasło w polu 600 zaczyna się od imienia, inicjałów imion lub nazwy w naturalnej kolejności jej składników, np.

600 0# $a Henryk $b IV $c (król Francji ; $d 1533-1610).

600 0# $a Jan $b II Kazimierz $c (król Polski ; $d 1609-1672).

600 0# $a Jan z Czarnkowa $d (ca 1320-1387).

1 - nazwisko

Wartość '1' oznacza, że hasło w polu 600 zaczyna się od nazwiska lub zawiera tylko nazwisko. W przypadku braku pewności, czy dana nazwa jest nazwiskiem, czy imieniem - pierwszy wskaźnik przyjmuje wartość 0, np.

600 1# $a Adamczewski, Stanisław $d (1883-1952).

600 1# $a Balthasar, Hans Urs von $d (1905-1988).

600 1# $a Janas-Kaszczyk, Jacek.

3 - nazwa rodu/rodziny

Wartość '3' oznacza, że hasło w polu 600 zaczyna się od nazwy rodu lub rodziny, np.

600 3# $a Jagiellonowie $c (dynastia).

600 3# $a Radziwiłłowie $c (ród).

600 3# $a Ciechanowieccy $c (rodzina).

 

Wskaźnik drugi - pochodzenie hasła

# - Źródło hasła nie zdefiniowane lub, w zależności od pochodzenia hasła, jeden z kodów od '0' do '7' (opisane na początku pola).

W przypadku, gdy przejmuje się hasło z Centralnej Kartoteki Haseł Wzorcowych - drugi wskaźnik zawsze przyjmuje wartość '#' (odstęp).

PODPOLA

$a - nazwa osobowa (NP)

Podpole $a zawiera nazwę osobową (imię; nazwisko i imię; samo nazwisko; nazwisko podwójne; nazwa własna w postaci inicjałów, skrótów, liter, kryptonimu, pseudonimu) lub nazwę rodu/rodziny. Zasady stosowania nazwy osobowej w polu 600 są takie same jak w polu 100.

Przykłady:

600 0# $a Diana $c (księżna Walii ; $d 1961-1997).

600 0# $a Dionizos $c (bóstwo greckie).

600 0# $a Marek Aureliusz $c (cesarz rzymski ; $d 121-180).

600 1# $a Leibniz, Gottfried Wilhelm $d (1646-1716).

600 1# $a Danilewicz-Zielińska, Maria $d (1907-#).

600 1# $a Balthasar, Hans Urs von $d (1905-1988).

600 1# $a Vitte, Sergej Julevič $d (1849-1915).

600 3# $a Merowingowie $c (dynastia).

600 3# $a Karolingowie $c (dynastia).

600 3# $a Habsburgowie $c (dynastia).

$b - numeracja (NP)

Podpole $b może wystąpić przy wartości pierwszego wskaźnika '0', gdy nazwa osobowa w podpolu $a zaczyna się od imienia. Podpole $b zawiera cyfrę rzymską i, ewentualnie, dalszą część nazwy występującą po imieniu.

Przykłady:

600 0# $a Jan $b II Kazimierz $c (król Polski ; $d 1609-1672).

600 0# $a Jan Paweł $b II $c (papież ; $d 1920-#).

600 0# $a Elżbieta $b II $c (królowa Wielkiej Brytanii ; $d 1926-#).

600 0# $a Ludwik $b XV $c (król Francji ; $d 1710-1774).

600 0# $a Hajle Syllasje $b I $c (cesarz Etiopii ; $d 1892-1975).

 

$c - dopowiedzenie inne niż daty biograficzne (P)

Jeżeli w podpolu $a występuje nazwa osobowa - w podpolu $c podaje się określenie służące rozróżnieniu nazw występujących w podpolu $a. Jako określenie różnicujące można stosować:

  • tytuły urzędowe, rodowe, kościelne
  • tytuły naukowe lub zawodowe
  • określenie pokrewieństwa
  • przynależność do organizacji
  • określenie zawodu, miejsca pracy i in.

Dopowiedzenia tego typu podaje się zasadniczo po datach biograficznych w podpolu $d, z wyjątkiem nazw zaczynających się od imienia (przy wartości pierwszego wskaźnika '0'), gdzie dopowiedzenie w podpolu $c poprzedza daty biograficzne w podpolu $d.

W przypadku, gdy w podpolu $a podano nazwę rodu/rodziny/dynastii - w podpolu $c stosuje się dopowiedzenie, odpowiednio: ród, rodzina, dynastia, które poprzedza daty biograficzne wymienione w podpolu $d.

Przykłady:

600 0# $a Jan Bosco $c (św. ; $d 1815-1888).

600 0# $a Jan Chrzciciel de La Salle $c (św. ; $d 1651-1719).

600 0# $a Jan Sarkander $c (św. ; $d 1576-1620).

600 0# $a Alfons $c (książę ; $c syn Alfonsa XIII, króla Hiszpanii ; $d 1907-1938).

600 0# Jan $b III Sobieski $c (król Polski ; $d 1629-1696).

600 0# $a Jan Paweł $b II $c (papież ; $d 1920-#).

600 0# $a Alfons $c (książę ; $c syn Alfonsa XIII, króla Hiszpanii ; $d 1907-1938).

600 1# $a Dumas, Alexandre $d (1802-1870 ; $c ojciec).

600 1# $a Dumas, Alexandre $d (1824-1895 ; $c syn).

600 1# $a Kowalski, Adam $c (literat).

600 1# $a Kowalski, Aleksander $c (inżynier).

600 1# $a Kowalski, Ireneusz $c (ilustrator).

600 3# $a Chłapowscy $c (rodzina).

600 3# $a Goetzowie-Okocimscy $c (rodzina ; $d 1881-1962).

600 3# $a Habsburgowie $c (dynastia).

$d - daty biograficzne

W podpolu $d podaje się daty biograficzne związane z nazwą osoby wymienionej w podpolu $a lub, w przypadku nazwy rodu/rodziny/dynastii - daty z nią związane.

Przykłady:

600 1# $a Duff, Frank $d (1889-1980).

100 0# Homerus $d (8..-7.. a.C.).

600 1# $a Koenig, Jerzy $d (1931-#).

600 1# $a Matusiewicz, Eugeniusz $d (1914-1992).

600 1# $a Janion, Maria $d (1926-#).

$k - określenie formy/wolna fraza (P)

W podpolu $k podaje się, po nazwie osobowej, wyrażenie typu: fragment, fragmenty, adaptacja - gdy przedmiotem opisywanej książki jest fragment lub przeróbka dzieła autorskiego.

Znajdujące się obecnie w khw KABA hasła wzorcowe typu: [przedmiot] w literaturze; [przedmiot] w mass mediach; [przedmiot] w kinie; [przedmiot] w muzyce; [przedmiot] w prasie; [przedmiot] w sztuce; [przedmiot] w teatrze; [przedmiot] w telewizji, w których wyrażenia: w literaturze, w sztuce, w prasie itd. występowały w podpolu $k jako wolna fraza, teraz, na skutek zmian w RAMEAU i utworzenia określników swobodnych tego typu - będą rozpatrywane sukcesywnie i indywidualnie. Część zostanie usunięta, a część po przekształceniu do postaci: [Temat] -- w literaturze itd. pozostanie w khw KABA.

Przykłady:

600 0# $a Maryja $c (Matka Jezusa Chrystusa) $k w sztuce.

po zmianie w CKHW:

600 0# $a Maryja $c (Matka Jezusa Chrystusa) $x w sztuce.

600 0# $a Adam $c (postać biblijna) $k w sztuce.

po zmianie w CKHW:

600 0# $a Adam $c (postać biblijna) $x w sztuce.

600 0# $a Adam $c (postać biblijna) $k w Koranie.

$l - język tekstu (NP)

W podpolu $l podaje się skrót (wg PN-N-01158:1985) polskiej nazwy języka tekstu, gdy przedmiotem opisywanej książki jest dzieło autorskie. Nazwy dwu lub więcej języków podaje się w jednym podpolu $l, oddzielając je od siebie przecinkiem i odstępem.

W praktyce kartoteki wzorcowej języka KABA podpole $l nie jest używane.

Przykłady:

600 1# $a Moli`ere $d (1622-1673). $t Tartuffe.

600 1# $a Shakespeare, William $d (1564-1616). $t Hamlet.

600 1# $a Proust, Marcel $d (1871-1922). $t `A la recherche du temps perdu.

$n - numer części (P)

W podpolu $n podaje się numer części dzieła - jeżeli przedmiotem katalogowanej książki jest część dzieła, którego tytuł występuje w podpolu $t.

Przykłady:

600 1# $a Shakespeare, William $d (1564-1616). $t Henry IV. $n Cz. 1 $l (pol.)

600 1# $a Mickiewicz, Adam $d (1798-1855). $t Dziady. $n Część 2.

$p - tytuł części (P)

W podpolu $p podaje się tytuł części dzieła - jeżeli przedmiotem katalogowanej książki jest część dzieła, którego tytuł występuje w podpolu $t.

Przykład:

600 1# $a Żeromski, Stefan $d (1864-1925). $t Pisma zebrane. $n Seria 2,
$p Powieści.

$s - wersja (NP)

W podpolu $s podaje się określenie wersji, oznaczenie wydania itp. - jeżeli przedmiotem katalogowanej książki jest wersja lub konkretne wydanie dzieła autorskiego.

$t - tytuł (NP)

W podpolu $t podaje się tytuł ujednolicony lub, gdy brak takiego tytułu - tytuł właściwy dzieła autorskiego, które jest przedmiotem katalogowanej książki.

Przykłady:

600 1# $a Mickiewicz, Adam $d (1798-1855). $t Dziady. $n Część 2.

600 1# $a Sienkiewicz, Henryk $d (1846-1916). $t Quo vadis?

600 1# $a Nałkowska, Zofia $d (1884-1954). $t Granica.

600 1# $a Orzeszkowa, Eliza $d (1841-1910). $t Nad Niemnem.

600 1# $a Gombrowicz, Witold $d (1904-1969). $t Ferdydurke.

600 1# $a Andrzejewski, Jerzy $d (1909-1983). $t Popiół i diament.

600 1# $a Agricola, Georgius $d (1494-1555). $t De re metallica.

$j - określnik formy (P)

W systemie Horizon określnik formy umieszcza się w podpolu $j, a nie w podpolu $v - jak w khw KABA. Jest to spowodowane faktem, że w podpolu $v podaje się też numer tomu - w polu 800 (Hasło dodatkowe książki wielotomowej-Nazwa osobowa) dla książek wielotomowych. Pole 800 jest kontrolowane rekordem wzorcowym opartym na polu 100, czyli tym samym, którym kontrolowane jest pole 600 - hasło przedmiotowe-nazwa osobowa, gdzie w podpolu $v, zgodnie z formatem, powinien być określnik formy. Określnik formy powinien być kontrolowany, a numer tomu nie. Ten konflikt powoduje, że określnik formy przyjęto w Horizonie umieszczać w podpolu $j.

W podpolu $j podaje się określnik formy, czyli termin charakteryzujący formę opisywanej książki (np. korespondencja, konferencje), użyty w postaci, w jakiej podaje ten określnik khw KABA. Podpole $j jest ostatnim podpolem w polu 600.

Należy pamiętać, że nowe hasła określnika formy w rekordach określników kartoteki haseł wzorcowych podawane są w polu 185, natomiast w starych rekordach określników khw KABA określnik formy występuje w polu 150 i tylko w polu 680 (Uwaga przeznaczona do publicznej prezentacji) czasami wyjaśniono, że jest to określnik formy.

Przykłady:

600 1# $a Freinet, Célestin $d (1896-1966) $j konferencje.

600 1# $a Sienkiewicz, Henryk $d (1846-1916) $j notatki, szkice.

600 1# $a Sienkiewicz, Henryk $d (1846-1916) $j adaptacje filmowe i telewizyjne.

600 1# $a Mickiewicz, Adam$d (1798-1855) $j słowniki, indeksy.

600 1# $a Mickiewicz, Adam$d (1798-1855) $x dzieciństwo i młodość $j miscellanea.

600 1# $a Godziszewski, Tadeusz $d (1904-1977) $j wystawy.

600 1# $a Tarczyński, Tadeusz Alf $d (1889-1885) $j dziennik intymny.

$x - określnik rzeczowy (P)

W podpolu $x podaje się określnik rzeczowy, czyli termin, który określa ujęcie i właściwości przedmiotu (tematu, który występuje w podpolu $a).
W podpolu $x podaje się również określnik formy (np.
korespondencja, konferencje), który powinien być podawany (zgodnie z formatem USMARC)
w podpolu $v. Ponieważ jednak system Horizon nieprawidłowo obsługuje to podpole i jego stosowanie spowodowałoby indeksowanie podpola $v, używanego również do zapisu numeracji serii - należy taki określnik podawać również w podpolu $x.

Przykłady:

600 1# $a Sienkiewicz, Henryk $d (1846-1916) $x adaptacje filmowe i

telewizyjne.

600 0# $a Jezus Chrystus $x męka $x w sztuce.

600 1# $a Hitler, Adolf $d (1889-1945) $x w prasie.

600 0# Orfeusz $c (mitologia grecka) $x w muzyce.

600 1# $a Achmatova, Anna Andreevna $d (1888-1966) $x krytyka i inter-pretacja.

600 1# $a Mickiewicz, Adam $d (1798-1855) $x biografia.

600 1# $a Wyspiański, Stanisław $d (1869-1907) $x krytyka i interpretacja

$x konferencje.

600 1# $a Camus, Albert $d (1913-1960) $x kariera $x dziennikarstwo.

600 1# $a Freinet, Célestin $d (1896-1966) $x konferencje.

600 1# $a Sienkiewicz, Henryk $d (1846-1916) $x notatki, szkice.

600 1# $a Skirmunt, Konstanty $d (1866-1949) $x dziennik intymny.

600 0# $a Dracula $c (postać fikcyjna) $x wydawnictwa ilustrowane.

600 1# $a Kasprowicz, Jan $d (1860-1926) $x tłumaczenia $x historia i

krytyka $x konferencje.

600 0# $a Jan Paweł $b II $c (papież ; $d 1920-#) $x przyjaźnie i kontakty.

600 0# $a Jezus Chrystus $x biografia $x źródła.

600 1# $a Dobkowski, Jan $d (1942-#) $x wystawy.

600 1# $a Bocheński, Józef Maria $d (1902-1995) $x wkład do filozofii religii.

$y - określnik chronologiczny (P)

W podpolu $y podaje się określnik chronologiczny, czyli określenie czasu związane z przedmiotem katalogowanego dzieła.

Przykłady:

600 0# $a Maryja $c (Matka Jezusa Chrystusa) $x historia doktryn $y

30-600 (kościół pierwotny).

$z - określnik geograficzny (P)

W podpolu $z podaje się określnik geograficzny, czyli nazwę geograficzną,
z którą związany jest przedmiot katalogowanej książki.

Przykłady:

600 0# $a Jan Paweł $b II $c (papież ; $d 1920-#) $x podróże $z Rumunia.

600 0# $a Maryja $c (Matka Jezusa Chrystusa) $x objawienia i cuda $z
Polska $z
Licheń.

600 0# $a Shakespeare, William $d (1564-1616) $x recepcja $z Rosja.

$2 - źródło hasła (NP)

W podpolu $2 podaje się źródło pochodzenia hasła przedmiotowego, jeżeli drugi wskaźnik w tym polu ma wartość '7'. W przypadku haseł lokalnych należy tu podawać siglum biblioteki, która utworzyła hasło.

Przykład:

600 07 $a Jan Paweł $b II $c (papież ; $d 1920-#) $x a dziecko. $2 JHP BN

ZNAKI UMOWNE

  • Zawartość podpól $c i $d ujmuje się łącznie w nawiasy okrągłe i oddziela od siebie odstępem i średnikiem.
  • Przed podpolem $t stawia się kropkę.
  • Przed podpolem $n stawia się kropkę.
  • Przed podpolem $p stawia się przecinek, jeżeli występuje po podpolu $n lub kropkę, o ile brak podpola $n.
  • Zawartość podpól $l, $k - określenie formy i $s ujmuje się łącznie w nawiasy okrągłe i oddziela od siebie odstępem i średnikiem; jeśli podpole $k zawiera wolną frazę nie stosuje się nawiasów.
  • Przed podpolem $2 stawia się kropkę.
  • Gdy nie ma podpola $2, pole kończy się kropką.