Pierwsza strona
Warto wiedzieć


Wioletta Pawińska
Kształcenia w zakresie bibliotekoznawstwa i informacji naukowej w akredytowanych uczelniach USA
II. Analiza akredytowanych programów nauczania


2.3. Specjalizacje

Cechą charakterystyczną współczesnego rynku pracy w sektorze zajmującym się działalnością w dziedzinie informacji jest niewątpliwie różnorodność. Oprócz wcześniej istniejących zawodów systematycznie pojawiają się nowe, a najistotniejszym czynnikiem kształtującym te zmiany jest bezsprzecznie rozwój technologii komputerowych i telekomunikacyjnych. Po raz kolejny należy podkreślić znaczenie Internetu, cyfrowych nośników i technik informacji w tych przemianach. To właśnie technologia zrewolucjonizowała życie przeciętnego człowieka modyfikując wyobrażenia tradycyjnie rozumianych sklepu, banku, firmy czy biblioteki. Obecnie "oknem na świat" jest nie telewizor, lecz komputer osobisty połączony z tą siecią. Jednakże wielu ludzi nie wie, jak sobie z tym natłokiem informacji poradzić i często czują się zagubionymi w obliczu nowoczesnych rozwiązań w technice komputerowej i telekomunikacyjnej. Potrzebny jest zatem ktoś, kto podejmie takie funkcje, jak przeszukiwanie, organizacja, udostępnianie zasobów oraz nauczanie korzystania z technologii informacyjnych. Rola ta przypadła w dużej mierze bibliotekarzom i specjalistom w zakresie informacji naukowej. Poza tradycyjnymi stanowiskami w różnego typu bibliotekach i ośrodkach informacji, otwierają się dla nich nowe możliwości w wielu innych dziedzinach.
Uczelnie amerykańskie kształcące w zakresie bibliotekoznawstwa i informacji naukowej proponują swoim studentom szereg ciekawych specjalizacji i programów powstałych z inicjatyw międzywydziałowych. Bogata oferta przedmiotowa pozwala stworzyć plan studiów odpowiadający w pełni zainteresowaniom i aspiracjom zawodowym przyszłych bibliotekarzy i pracowników informacji. Jeśli jednak student zdecyduje się skorzystać z sugestii swojego wydziału, to ma do dyspozycji zarówno tradycyjne specjalizacje będące od lat stałym składnikiem programu, jak i te zupełnie nowe.
Do tej pierwszej grupy należą między innymi programy biblioteki akademickiej, publicznej i specjalnej . Są to ciągle jedne z najpopularniejszych spośród proponowanych specjalizacji w bibliotekoznawstwie i informacji naukowej. Przygotowanie i wiedza uzyskane w trakcie tak ukierunkowanych studiów pozwalają obejmować stanowiska w jednej z nich. Nie mniejszą popularnością cieszy się ośrodek usług technicznych biblioteki szkolnej. Duża grupa szkół umożliwia zdobycie certyfikatu na tym obszarze, uprawniającego do pracy w takich centrach. Zagadnienia usług dla dzieci i młodzieży to następna specjalizacja, która zresztą koresponduje z wcześniej wspomnianą z tą różnicą, że ta nie ogranicza pod względem instytucji świadczącej usługi młodym użytkownikom.
Jeśli student jest zainteresowany pracą z zasobami z konkretnego obszaru tematycznego, to stoi przed nim bogaty wybór spośród takich koncentracji przedmiotowych, jak: bibliotekarstwo prawnicze, muzyczne, medyczne, azjatyckie, afrykańskie czy też karaibskie.
Istnieje także sporo możliwości zdobycia specjalistycznej wiedzy w zakresie usług technicznych w bibliotece, bądź poszczególnych jej funkcji: gromadzenia, katalogowania, klasyfikowania, ochrony i konserwacji zasobów informacji. Pogłębienie wiedzy w zarządzaniu zbiorami archiwalnymi i rekordami informacyjnymi również należy do propozycji programowych wielu uczelni. Studenci, którzy chcą rozwijać wcześniej zdobyte umiejętności w zakresie projektowania, oceny i wprowadzania systemów informacyjnych mogą wybrać odpowiednią koncentrację przedmiotową w dużej liczbie szkół. Pośród nich są także takie, które oferują dodatkowo specjalizacje w zarządzaniu bazami danych czy systemach informacji dostępnej w trybie online.
Przykładem specjalizacji stosunkowo nowej jest zarządzanie informacją w postaci cyfrowej. Tematyka ta obejmuje takie zagadnienia, jak technologie informacyjne, administrowanie stronami www, biblioteki cyfrowe, automatyzacja procesów bibliotecznych i informacja gospodarcza w środowisku elektronicznym. Osoby zainteresowane podjęciem pracy w którejś z tych dziedzin powinny się zdecydować na wybór odpowiedniej specjalizacji. Rozwój Internetu przyczynił się do powstania nowych miejsc pracy także dla absolwentów bibliotekoznawstwa i informacji naukowej. Koncentracje przedmiotowe noszące nazwy "Sieci i technologie internetowe" oraz "Komunikacja i publikowanie w środowisku elektronicznym" to przykładowe propozycje niektórych uczelni dla tych studentów, którzy chcieliby rozpocząć karierę zawodową pracując w Internecie.
Jak widać możliwości w zakresie specjalizacji rysuje się naprawdę dużo, ale jednocześnie nie stawia się wymogu obrania którejkolwiek z nich. Biorąc także pod uwagę to, iż każdy student ma prawo ułożyć własny plan studiów, odpowiadający jego indywidualnym predyspozycjom i aspiracjom zawodowym, można śmiało stwierdzić, że obecne programy nauczania charakteryzują się ogromną "elastycznością" w tej dziedzinie.
Jako że informacja łączy wiele dziedzin życia i dyscyplin naukowych, które ponadto wzajemnie na siebie wpływają, analizowane szkoły bibliotekoznawstwa i informacji naukowej organizują szereg programów tzw. joint degree lub dual degree opartych na współpracy międzywydziałowej. Celem tego rodzaju inicjatyw jest wykształcenie specjalistów zdolnych efektywnie pracować z informacją z konkretnej dziedziny tematycznej lub dyscypliny naukowej. Realizacja takiego programu kończy się uzyskaniem tytułu magisterskiego w obu dziedzinach, czasami nawet w krótszym niż zwykle czasie. Warto zapoznać się z rodzajem proponowanych obecnie programów tego typu. Poniżej podano przykłady wraz z krótkim objaśnieniem charakteru kwalifikacji zawodowych, które można uzyskać dzięki każdemu z nich:
  • Master of Library Science - Master of Business Administration (zarządzanie bibliotekami i ośrodkami informacji)
  • J.D. Law (Juris Doctor) - M.S. in Library Science (zarządzanie zasobami informacji prawniczej)
  • M.A. History - M.S. in Library Science (zarządzanie zbiorami archiwalnymi i specjalnymi w bibliotekach, muzeach lub archiwach)
  • M.A. Biology - M.S. in Library Science (usługi w bibliotekach specjalnych o profilu biologicznym)
  • M.A. Musicology - M.S. in Library Science (usługi w zakresie bibliotekarstwa muzycznego)
  • M.A. Geography - M.S. in Library Science (zarządzanie zbiorami kartograficznymi)
  • M.A. English - M.S. in Library Science (działalność wydawnicza, bibliotekarstwo w dziedzinie nauk humanistycznych)
  • M.A. Religious Studies - M.S. in Library Science (zarządzanie informacją o tematyce religijnej)
  • M.A. Greek and Latin - M.S. in Library Science (bibliotekarstwo w dziedzinie nauk humanistycznych)
  • M.A. in Government and Politics - M.S. in Information Science (ośrodki informacyjne i badawcze administracji państwowej)
  • Master of Education - M.S. in Library and Information Studies (ośrodki usług technicznych w różnych typach bibliotek)
  • M.S. in Pharmaceutical Sciences - Master of Library Science (ośrodki informacyjne i badawcze w przemyśle farmaceutycznym)
  • M.S. in Systems Science - M.S. in Library and Information Science (systemy biblioteczne, systemy informacyjne online)
Postaci programów nauczania w zakresie bibliotekoznawstwa i informacji naukowej na poziomie magisterskim jest jak widać wiele. Studenci mają możliwość decydować w dużym stopniu o przebiegu ich edukacji w interesującej tu dziedzinie. Ponadto osoby pragnące kontynuować naukę mają do wyboru studia doktoranckie bądź "Certificate of Advanced Study in Library and Information Science" - roczny program na poziomie zaawansowanym, przeznaczony dla tych, którzy chcą pogłębić wiedzę i rozwinąć umiejętności praktyczne w wybranym obszarze bibliotekoznawstwa i informacji naukowej.
Bogata oferta przedmiotowa i ogromne zróżnicowanie w zakresie proponowanych programów i specjalizacji są odpowiedzią na zapotrzebowanie ze strony wszystkich odbiorców tych programów kształcenia. Pozwala to stwierdzić, iż w odniesieniu do standardu dotyczącego kształtu programu, analizowane tutaj uczelnie zasłużenie otrzymały akredytacje Stowarzyszenia Bibliotek Amerykańskich.


Początek strony   |  Spis treści   |  Poprzednia strona   |   Następna strona